Go to Top

Detekcja gazów – CO, LPG (Propan-Butan)

Istnieje kilkadziesiąt aktów prawnych regulujących stosowanie urządzeń do wykrywania i pomiaru stężeń gazów toksycznych i wybuchowych. Najważniejsze z nich to:

  • {1} – Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych,  w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków i innych obiektów budowlanych i terenów
  • {2} – Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie}.

Rozporządzenie [1] klasyfikuje urządzenia zabezpieczające przed powstawaniem wybuchu i ograniczające jego skutki jako urządzenia przeciwpożarowe. Jest to zrozumiałe, ponieważ bardzo często skutkiem wybuchów są pożary.

Do urządzeń zapobiegających wybuchom należą elektroniczne systemy detekcji gazów wybuchowych. Systemy te sygnalizują pojawienie się niebezpiecznych stężeń gazów, a ponadto mogą włączać różne urządzenia wykonawcze, ograniczające lub niwelujące zagrożenie wybuchem. Często wybuchy inicjują iskry elektryczne. Automatyczne wyłączenie odpowiednich obwodów elektrycznych może to zagrożenie wyeliminować. Równie skuteczne może być odcięcie dopływu gazu do rozszczelnionej instalacji gazowej lub włączenie wentylatorów w celu usunięcia niebezpiecznej atmosfery. Do usunięcia z obiektu gazów lżejszych od powietrza może wystarczyć automatyczne uchylenie klap oddymiających.

Rozporządzenie [2] nakazuje stosowanie urządzeń sygnalizacyjno-odcinających we wszystkich pomieszczeniach, w których sumaryczna moc grzewcza urządzeń gazowych przekracza 60 kW. Urządzenie sygnalizacyjno-dcinające to system detekcji gazu sprzężony z zaworem odcinającym. Jeżeli system detekcji gazu zostanie uzupełniony o czujkę przeciwpożarową, to w przypadku pożaru automatycznie zostanie odcięty dopływ gazu, i to już w jego początkowej fazie. Gdyby w wyniku oddziaływania wysokiej temperatury nastąpiło roz­szczelnienie instalacji gazowej, to wypływający gaz wzmagałby ogień. Widać, że takie rozwiązanie techniczne nie tylko może zapobiec wybuchowi, ale również ograniczyć intensywność pożaru.

Rozporządzenie [2] określa również zasady sterowania wentylacją w garażach z wykorzystaniem detektorów CO, LPG, PROPAN-BUTAN.

Do prawidłowego działania systemów detekcji gazów niezbędne jest przestrzeganie zasad określonych w instrukcji obsługi. Należy bezwzględnie przestrzegać terminów kalibracji detektorów, terminów kontroli pracy systemów, terminów wymiany akumulatorów. Kontrole powinny być przeprowadzane zgodnie z instrukcją, a kalibracja wykonywana przez uprawnione laboratoria w warunkach określonych przez producenta.

detekcja-co

DETAKCJA CO

Tlenek węgla, potocznie zwany czadem, jest bezbarwnym, bezwonnym i niedrażniącym, a więc trudnym do wykrycia przez zmysły ludzkie gazem. Tlenek węgla, powstaje podczas procesu niepełnego spalania materiałów palnych, w tym paliw, które występuje przy niedostatku tlenu w otaczającej atmosferze. Z tego względu wszystkie urządzenia, w których następuje spalanie gazu lub innych paliw podczas ich pracy (np. piece gazowe, piece opalane węglem lub drewnem, piecyki łazienkowe, piece kaflowe, kominki, gazowe ogrzewacze pomieszczeń) mogą w niesprzyjających warunkach być źródłem tlenku węgla.

Polskie ustawodawstwo niestety nie reguluje szczegółowo zasad działania ani instalacji detekcji CO jako całości, ani samych detektorów.

Instalacja CO w garażach stanowi część instalacji bytowej, nie zaś pożarowej, jak się często błędnie klasyfikuje.

„W garażu zamkniętym należy stosować wentylację mechaniczną sterowaną czujnikami niedopuszczalnego poziomu stężenia tlenku węgla …” – Rozporządzenie {2}.

Jeśłi chodzi o same czujniki, to powinny być montowane zgodnie z zaleceniami producenta, najczęściej na wysokości wzroku, min. 1,5 m od podłogi oraz ok. 2 m od urządzeń mogących być źródłem tlenku węgla. Detektorów tych nie należy montować zarówno w tzw. Martwych przestrzeniach, (np. wnękach zasłoniętych przez meble czy zasłony, w szczycie dachu, np.), jak i tam gdzie jego działanie będzie zakłócone przez bezpośredni dopływ świeżego powietrza (np. w pobliżu drzwi, okien, kratek wentylacyjnych, wentylatorów).

Istotny jest fakt, że czujniki tlenku węgla nie wykrywają innych gazów (np. metanu, propanu, butanu). Poza wyjątkowymi przypadkami tzw. Wielofunkcyjnych urządzeń, nie mogą być również stosowane jako detektory wykrywające dym podczas pożaru.

przykładowy detektor coPrzykładowy detektor CO

DETAKCJA LPG (PROPAN-BUTAN)

Opary gazu propan butan są cięższe od powietrza, co ma istotny wpływ na bezpieczeństwo. Każdy wyciek gazu opada na ziemię, gromadzi się w nisko położonych obszarach i może być trudny do rozproszenia, więc gaz nie powinien być przechowywany lub wykorzystywany w piwnicach czy garażach. Gaz propan butan jest łatwopalny w powietrzu i choć jest nietoksyczny, w większych ilościach może spowodować uduszenie.

Analogiczni jak do zapisów dot. detekcji CO – „ W garażu zamkniętym należy stosować wentylację mechaniczną sterowaną czujkami niedopuszczalnego poziomu stężenia gazu propan-butan w garażach, w których dopuszcza się parkowanie samochodów zasilanych gazem propan-butan i w których poziom podłogi znajduje się poniżej gruntu”

detektor coPrzykładowy detektor Propan-butan